 |
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Henk Boot & Marja Vanderloo
|
|
|
|
|
|
Primedia, de uitgever van onder meer Stereophile laat ook dit jaar weer de Home Entertainment Show plaatsvinden. Werd er andere jaren in september ook nog een show in San Francisco georganiseerd, dit jaar is er enkel de show in New York. Het blijft een uniek fenomeen dat een uitgever zo’n grote show opzet. Meestal is een audio- en videoshow een voortvloeisel van de samenwerking tussen importeurs, makers en dealers.
New York is een dure stad en dat geldt dus ook voor deelname aan de show. De kamerprijzen voor de luisterruimtes in het Hilton hotel dat als plaats van handelen wordt gebruikt, zijn hoog. Daarbij komen ook nog de bedragen die aan personeel rondom de show moeten worden betaald. Door allerlei vakbondsvoorschriften mag alleen dit aanzienlijk duurder personeel worden ingehuurd. Enkel zij mogen de spullen transporteren van de laad- en losplaats naar de kamers. Ondanks dit alles zijn tijdens de show vijf verdiepingen van het Hilton hotel goed gevuld. Zo’n grote investering is natuurlijk niet voor iedereen weggelegd. Daarom kom je in de wandelgangen allerlei netwerkende niet exposerende audiomensen tegen. Voor de bezoekers in ieder geval toch nog een mogelijkheid van gedachten met hen te wisselen.
Zoals gewoonlijk werken we van boven naar beneden om zo drukte in de liften te voorkomen. Met beperkte tijd en 1 publieksloze dealer/persdag proberen we de show zo effectief mogelijk te plannen. Zoals met veel dingen in het leven ‘Nooit meer doen want dat werkt niet.’ Deze persdag blijkt uitermate geschikt om heerlijk rustig te luisteren en uitgebreid bij te praten. Van de planning komt al snel niets meer terecht.
|
|
|
|
|
|
De eerste die we tegenkomen zegt gelukkig niets terug maar mooier wordt ze wel elke keer: MaryLou van Blue Circle. Eigenaar Gilbert Yeung heeft er veel plezier in om schoenen en handtassen van zijn vriendin te ‘verbouwen’ tot voor- en eindversterkers. Dit jaar moet zijn vriendin een BH missen want MaryLou heeft nieuwe luidsprekers gekregen. Eén keer raden hoe MaryLou ze draagt.
|
|
|
|
|
|
|
Het merk Moscode is een verhaal apart. Voor de trip naar New York hadden we ons voorgenomen het graf van de helaas in 2001 overleden legendarische Harvey ‘Gizmo’ Rosenberg weer eens te bezoeken. Vlak voor het vertrek werden we gebeld door Asperia Audio in Antwerpen. Zij adviseerden ons de Moscode 401HR versterker niet over te slaan. En waar staan de letters HR voor... juist!
|
|
|
|
|
|
|
Als eerbetoon heeft ontwerper George Kaye de eerste versterker die in productie gaat vernoemd naar Harvey Rosenberg. Niet zo gek, want in de jaren ’80 runden Harvey en George het bedrijf New York Audio Labs waar ze toen al hybride Mosfet-Cascode versterkers bouwden. Nu, bijna 20 later, kan een nieuwe generatie kennis maken met deze bijzondere ontwerpen.
|
|
|
|
|
|
Sony was dit jaar de grote afwezige op de show en dat terwijl hun New York vestiging zo dichtbij is. Wel aanwezig was Yamaha. Zij presenteerden de YSP-1. Dit is een actieve, langwerpige luidspreker. Een matrix van 40 luidsprekertjes van elk 4 cm doorsnee die elk een eigen (digitale) versterker hebben vormt het hart. Yamaha beweert dat met behulp van digitale (DSP) technieken de luidsprekertjes zo kunnen worden ingeregeld dat slechts 1 YSP-1 voldoende is voor een complete meerkanaals weergave. Elk van de 40 kleine luidsprekers wordt apart aangestuurd door de ingebouwde software. Door faseverschillen en instellingen van de geluidsdruk is samen met de muren van de ruimte waarin de luidspreker is opgesteld, een virtuele ‘akoestische omgeving’ te maken. Dat klinkt interessant, maar werkt het ook? Een fragment van de hilarische film ‘The Incredibles’ bewijst dat het werkt. De bekende achtervolgingsscène met vliegende schijven mist niets aan effecten. De illusie wordt heel realistisch gewekt dat er ook achter in de kamer een paar luidsprekers staan. Wel is een subwoofer toegevoegd voor het laagste laag.
Voor zo’n 1800 dollar kun je op deze manier genieten van speelfilms zonder iets van de soundeffects te missen zonder een kamer vol luidsprekers en kabels nodig te hebben.
|
|
|
|
|
|
Het Siciliaanse Ars Aures is steeds meer aanwezig op shows. De Amerikaanse importeur Lee Landesberg had er voor gezorgd dat zijn kamer wat ons betreft een van de beste was. Lee gebruikte onder andere de zeer ondergewaardeerde Yamaha MCX 1000 muziek server om de Sensorial luidsprekers tot leven te wekken samen met een fraaie Art Audio versterker. Gelukkig is Ars Aures ook in Nederland vertegenwoordigd.
|
|
|
|
|
|
|
Iets waar we nog steeds mee bezig zijn, is het nieuwe project van Mark Levinson. Na het verlies van – letterlijk - zijn naam is hij Red Rose Music begonnen. Mark is vanaf het begin een fervent tegenstander van digitale muziek maar niets zo veranderlijk als een mens... Met de komst van de DSD-techniek die voor SuperAudio-cd wordt gebruikt, heeft hij zijn mening iets bijgesteld. DSD klinkt goed, maar Pulse Code Modulatie, PCM, zoals die in gebruik is voor cd en dvd-audio is in de ogen (lees oren) van Mark maar niets.
|
|
|
|
|
|
|
Nu heeft hij iets nieuws ontdekt. Mark vond de Bobcat-software van Dick Burwen, een ‘plug-in’ voor Windows Media Player 10 in samenwerking met een USB-DAC gebouwd door Daniel Hertz. Totaalprijs voor software en DAC is $ 1.500. Dick Burwen is een legende in audioland en heeft een complete waslijst aan ontwerpen op zijn naam staan. Zijn thuisinstallatie met een benodigd vermogen van 20.000 Watt is er een van. Nu heeft Burwen zich op software gestort.
Voor een publiek van steeds precies 12 mensen geeft Mark een demonstratie. Een laptop met Windows XP en Mediaplayer 10 is verbonden via een USB-poort met een externe DAC. Van daar gaat het signaal naar een kleine Red Rose versterker en een paar Red Rose luidsprekers. Eerst vraagt Mark wat het publiek van de door hem gespeelde 128kbps mp3-track vindt. Echt enthousiasme is er niet te vinden. Dan wordt Bobcat aangezet met een klik van de muis en warempel het is direct te horen: levendiger, meer body. Een truc, equalisatie, filters? Levinson ontkent dat er sprake van ‘EQ’ of filtering is. Het is iets heel bijzonders, is het enige dat hij kwijt wil. Een sceptisch proefpersoon (een van ondergetekenden) moet aantonen dat er echt iets gebeurt wanneer Bobcat aan het werk is. Mark kan dat bewijzen met een proef. De proefpersoon wordt gevraagd alle elektronische apparatuur te verwijderen en dan de linkerarm 90 graden vanaf het lichaam uit te strekken, de andere arm blijft ontspannen hangen. Terwijl een mp3-track (128 kbps) op laag niveau speelt, kondigt Mark aan dat hij gaat proberen de arm omlaag te duwen. Ondanks aanzienlijke druk op de proefpersoon lukt dit niet. Vervolgens doet Mark iets op de laptop en nu biedt de arm totaal geen weerstand meer, ondanks tegendruk van de proefpersoon. Mark kan zonder veel moeite de arm naar beneden duwen. Hetzelfde resultaat komt ook bij een herhaling van de test. Mark legt uit dat PCM in het lichaam stress veroorzaakt. Dit is – uiteraard - een negatieve invloed en daarom reageert je lichaam met een verslapping; de arm is makkelijk neer te drukken. Bobcat is in staat deze ‘musical stress’ uit te schakelen en dus blijft de arm ‘sterk’. Hier zijn we voorlopig nog niet klaar mee en dit nodigt echt uit tot nader onderzoek, want de ervaring is op zijn minst verwarrend te noemen. Wordt dus vervolgd.
|
|
|
|
|
|
Verder waren er nog twee opmerkelijke ontmoetingen. De eerste is Halcyonics. Dit merk zal zeker in een audiocontext slechts weinigen iets zeggen. Halcyonics is namelijk een Duits bedrijf dat zich heeft gespecialiseerd in het oplossen van vibratieproblemen. Meer specifiek: de problemen die worden ondervonden bij het werken met electronenmicroscopen. De allerkleinste trilling bij het werken met zo’n apparaat kan alles verstoren.
|
|
|
|
|
|
|
Om trillingen te compenseren heeft Halcyonics een platform ontwikkeld dat met behulp van razendsnelle piezo en computertechnieken een ondervonden trilling compenseert en wel dusdanig dat het apparaat dat op het platform staat niets van de trilling merkt. Nu is er voor de serieuze audioliefhebber een klein model op de markt. Het bestaat uit een flinke doos van 30 kg van 40 bij 40 bij 12,5 centimeter. Iedere trilling vanaf 0,6Hz tot oneindig wordt in alle zes de mogelijke richtingen gecompenseerd. Ter illustratie heeft de vertegenwoordiger een glas water op de bovenkant geplaatst. Geef maar een tik of klap tegen de tafel terwijl het apparaat uit staat. Het water in het glas komt dan duidelijk in beweging. Zet de vibratie-isolator aan, en herhaal het tikken tegen de tafel. Het mag duidelijk zijn, het water komt niet in beweging. Wanneer de vinger aan de rand van de bovenplaat wordt gelegd, is duidelijk de ‘tegenbeweging’ te voelen. De plaat gaat naar boven, beneden, links, rechts, voor en achter. Met een dergelijke ultieme vibratiecontrole in een audiosysteem zijn alle invloeden van buiten zoals trams, metro, liften en dergelijke, maar ook trillingen veroorzaakt door de lucht van de luidsprekers, volledig te neutraliseren. Een heel fraaie ontwikkeling.
|
|
|
|
|
|
De tweede opmerkelijke opstelling is die van DeVore luidsprekers in combinatie met Moon elektronica. Een grote kamer bevat John DeVore’s nieuwste Silverback Reference luidsprekers. Deze zijn helaas nog niet in Nederland vertegenwoordigd, maar desalniettemin de moeite waard. DeVore heeft een slanke vloerstaander geconstrueerd en daar veel zogenaamd D-Mass in verwerkt. Dit is een kunststof die wat lijkt op met kunsthars verstevigde koolstofvezel maar dan veel dichter en dus zwaarder. Hiervan zijn schotten in de kast en delen van de voorzijde gemaakt. Het resultaat in de kamer is een heel fijne dynamiek gekoppeld aan een mooie diepe afbeelding. Het doet al snel de tijd vergeten. Van Bill Frissel tot Haydn - alle typen muziek krijgen hun eigen kenmerk mee. De Reference is daarmee een luidspreker die in Nederlandse omstandigheden heel goed kan functioneren.
|
|
|
|
|
|
Als laatste kamer een niet-echt-commerciele. Als een soort nostalgische oase heeft Lamm zich samen met Damoka in een van de grootste ruimtes teruggetrokken. De Lamm apparatuur is te koop bij de dealers, maar wat Damoka heeft meegenomen misschien alleen als je het heel vriendelijk vraagt. Ze hebben namelijk een Thorens Reference draaitafel – in prachtige ivoorkleur – opgesteld die de Lamms aanstuurt.
|
|
|
|
|
|
|
Als luidsprekers dienen een paar Vitavox hoek-hoornluidsprekers. Dit zijn de hoogrendements luidsprekers die in de jaren ’50 werden gebruikt in bioscopen en kleine zaaltjes. Gewoon lekker plaatjes draaien is in deze kamer het motto. De luidsprekers zijn verre van perfect. Kleuring is duidelijk aanwezig, het laagste laag is er gewoon niet, maar toch, de rust en muzikaliteit maakt alles goed. Het is hier goed bijkomen van andere demonstraties waar ofwel de volumeknop wat ver is opengezet of waar de muzikaliteit wat verloren is gegaan.
|
|
|
|
|
|
Terugkijkend op de show moeten we zeggen dat er toch gelukkig weer veel nieuwe ideeën en vindingen hun weg vinden in audioland. En dit in een tijd waar de verkopen nu niet echt groots zijn en verkoop via internet de handel parten speelt. Temidden hiervan durven dealers en importeurs hun buidel te trekken om het publiek en hun collega’s op de hoogte te brengen van wat er mogelijk is.
|
|
