 |
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
Henk Boot & Marja Vanderloo
|
|
|
|
|
|
Met een gerust hart kunnen we stellen dat de Duitse High End beurs de belangrijkste ontmoetingsplaats in Europa is geworden voor zowel fabrikanten, vakhandel als consumenten. Nergens is er een plek te vinden waar, binnen een strak en perfect georganiseerde omgeving, deze drie belangrijke partijen van de audio- en home cinema-wereld kunnen samenkomen.
|
|
|
|
|
|
|
De enige concurrent op dit gebied is de jaarlijkse CES in Las Vegas. Toch is die beurs anders. Waar de Duitse beurs zich puur richt op het betere segment, is op CES eigenlijk eigenlijk alles aanwezig zolang er maar een stekker aan of een batterij in zit. Daar vind je ook tandenborstels en koffiezetters.
|
|
|
|
|
|
|
Zo niet in München dat nu voor de derde keer achter elkaar thuisbasis is voor de High End. De organisatie is strak in handen van de High End Society. Deze vereniging behartigt de belangen van Europese fabrikanten en verdelers van audio- en video-apparatuur in het hogere segment. En met de beurs die nu voor niet minder dan de 25ste maal wordt gehouden, blijkt dat de vereniging goed werk doet.
Ieder jaar groeit de belangstelling en de stap om van het bescheiden Kempinski hotel in de buurt van Frankfurt naar het vele malen grotere MOC in München te verhuizen blijkt een verstandige te zijn. Het MOC is een enorm glazen congres- en tentoonstellingscentrum en is ruim voorzien van alle benodigde faciliteiten.
|
|
|
|
|
|
De voor onze hobby zo belangrijke faciliteiten als fatsoenlijke luisterruimtes zijn absoluut voorhanden. De beurs beslaat twee grote hallen op de begane grond, de verdieping daarboven waar het atrium begint en nog een verdieping binnen het atrium. De twee hallen vormen een zeer grote ruimte waar meer statische opstellingen mogelijk zijn en de overige verdiepingen huisvesten een scala aan echte luisterruimtes.
|
|
|
|
|
|
In de twee hallen zijn naast de vele stands met niet-spelende apparatuur ruime geluidsdichte cabines geplaatst om toch op de beursvloer demonstraties te geven. Deze cabines zijn ruim genoeg om een klein aantal bezoekers te ontvangen. Ook zijn deze cabines verrassend goed geïsoleerd, zowel van binnen naar buiten toe als andersom.
Op de hogere verdiepingen zijn grotere luisterruimtes. Deze hebben over het algemeen formaten van rond de 90 vierkante meter. Naast deze royale oppervlakte heeft een aantal ruimtes schuin oplopende hoge plafonds. Ook het licht in de ruimtes is uitstekend. Ofwel daglicht dat door de grote glaspartijen invalt of ruim voldoende TL-licht. Door de ruime opzet is het goed toeven in het MOC. Ook al is de hoeveelheid bezoekers groot, het is nergens dringen. En is het op een bepaald punt wel druk, dan blijkt dat de bezoekers allemaal even vriendelijk en beleefd zijn.
|
|
|
|
|
|
Traditiegetrouw is de High End dé plek van het vinyl. Werkelijk, er is geen enkele luisterruimte te vinden waar geen draaitafel is opgesteld en ook nog speelt. En als je dan op High End staat, dan kán een eenvoudige Rega wel, maar iets meer exotisch en dus ook wat prijziger strekt tot aanbeveling.
|
|
|
|
|
|
|
Nederlands fabrikaat is er ook in voldoende mate. Uiteraard de drie grote kabelfabrikanten. Zowel Aalt Jouk van den Hul, Gabi van der Kleij en Edwin van der Kleij hebben hun waren ingeladen en hun stands ingericht. Van den Hul heeft een plaats in de grote hallen waar Aalt Jouk zelf en Maarten Binnendijk als nieuwtje tussen de al zeer ruime collectie de verbeterde HDMI kabel tonen. Deze kan nu geleverd worden met een veel groter lengte dan tot nu toe mogelijk was.
|
|
|
|
|
|
In het kamp van de andere twee Nederlandse kabelfabrikanten toont Crystal Cable uiteraard de recente Ultra lijn. Ook heeft Gabi een nieuw concept bedacht door een iPod Nano, een lengte Piccolo interconnect en een Powertraveller mini versterker annex luidspreker te combineren in een pakket. De complete set zal aan boord van vliegtuigen en op plaatsen waar veel reizigers te vinden zijn worden verkocht. Goed geluid voor onderweg in een kleine verpakking; let op meneer Bose.
|
|
|
|
|
|
Bij Siltech is het nieuws een nieuw ontworpen stekkerblok. Door zowel het forse gewicht van het uit massief aluminium gefreesde blok als de slimme opstelling van de contacten kunnen ook stugge kabels goed worden aangesloten zonder elkaar in de weg te zitten.
|
|
|
|
|
|
|
Verder heeft Edwin van de Kleij het van de VAD en Doelen show bekende (halve) Siltech meetlaboratorium meegenomen om ook in München te laten zien en horen wat kabels wel en niet kunnen of mogen doen.
|
|
|
|
|
|
|
Nog meer Nederlands trots vinden we bij een statische Prima Luna presentatie. Helaas zijn de versterkers voorzien van de – in onze ogen – foeilelijke beschermkappen over de buizen. De EU brengt een aantal positieve zaken, maar de noodzaak om ‘gevaarlijke’ buizen af te schermen gaat wel wat ver. Straks ook lucifers verpakt in beschermend water? Maar de Prima Luna’s vallen wel op door deze gedaantewisseling.
|
|
|
|
|
|
Boven in een grote luisterkamer demonstreert Charles van Oosterum zijn grootste creaties. De Kharma Grand Exquisite doet de naam helemaal eer aan. Twee meter hoog, 440 Kg schoon aan de haak en ook nog eens lekker efficiënt met 93 dB. De Kharma Matrix MP350 eindversterkers (test in Vi-fi #13) sturen ze met gemak en autoriteit aan. En nu we toch bij de Bredase firma zijn, zij voeren nu ook het exotische merk Continuum. De Caliburn draaitafel met Cobra arm is ‘gemonteerd’ in het Castellon rack. Gemonteerd tussen haakjes omdat de planken magnetisch zweven binnen het rack. Een vacuüm pomp zuigt heel stil en kortstondig de LP vast op het plateau. Dat plateau weegt alleen al ruim 38 Kg. Dat gewicht zou het lager met gemak om zeep helpen. Daarom draait onder het plateau, zichtbaar door het venster, nog een plateau dat magnetisch een tegenkracht levert zodat de resulterende kracht op het lager nog maar 2,7 Kg is.
|
|
|
|
|
|
|
De Cobra toonarm is ook al compleet anders dan welke arm dan ook. Zo is er geen contragewicht en heeft de arm eerder het uiterlijk van een vliegtuigromp. Dat de Continuum-set een stevig prijskaartje heeft mag duidelijk zijn. Afgezien van de prijs van de complete set, is het wel smullen. Hier blijkt dat wanneer kosten niet direct een belemmering zijn, er uit een plaat wel heel mooie, emotievolle muziek kan worden gehaald en verwerkt. De kamer is dan ook constant tot de rand gevuld met belangstellenden.
|
|
|
|
|
|
|
Zoals gezegd veel draaitafels en we vallen gelijk in de boter op een van de rondes – meerdere rondes zijn nodig om zo veel mogelijk te zien – door de grote hallen. Loricraft restaureert al jaren Garrard spelers. De vintage 301 en 401 zijn gewilde draaitafels die opvallen door hun solide bouw. Ook na jaren trouwe dienst is het restaureren een niet al te ingrijpende bezigheid. Zo is een tip-top 301 voor een redelijke prijs aan te schaffen. Combineer de speler met een fijne arm en dito element, en er kan jaren lang met plezier mee worden gedraaid.
|
|
|
|
|
|
|
Een paar stands verderop worden we aangenaam verrast door de aanwezigheid van Eddie Driessen van Pluto. Dus weer een Nederlander die zijn waren heeft meegenomen. Samen met Markus en Anette Duevel van het gelijknamige merk van omnidirectionele – zeg maar rond stralende – luidsprekers deelt hij een luistercabine. Hier staat de grote Pluto 10A Carbon niet alleen te pronken maar ook heel mooi te spelen. Versterking met onder meer een VAC versterker en de Duevel Bela Luna als weergever. Eddies werk met koolstof fiber, aluminium en staal is zeer arbeidsintensief, maar het resultaat is een unieke draaitafel die samen met de overige apparatuur een genot is om naar te luisteren.
|
|
|
|
|
|
|
Wanneer zo de Nederlandse bijdrages aan de beurs voorbij gaan, blijken ze allemaal iets eigens, iets tegendraads te hebben dat juist zo bijzonder is. Gewoon je eigen ideeën volgen dus, anders ontstaat er nooit iets moois.
|
|
|
|
|
|
|
Natuurlijk zijn er ook andere fabrikanten die gewoon hun eigen weg gaan. Fransen bijvoorbeeld. Bij Haliaetus maken ze gebruik van de kennis en ervaring van het Europese ruimtevaart instituut ESA om vervorming van en bij luidsprekers tegen te gaan. De man achter het merk, Jean-Piere Morkerken heeft twee passies, akoestiek en ruimtevaart. Deze heeft hij dus gecombineerd in de Firebird en Booster luidsprekers zoals ze hier op de beurs staan. Zoals een Ariane raket flenzen gebruikt om de perfecte gasstroom te verkrijgen en dus netjes en efficiënt te kunnen opstijgen, zo maken deze luidsprekers van dezelfde techniek gebruik om geluid te geleiden. Tijdens een demonstratie in de luistercabine van Haliaetus blijken deze Firebird luidsprekers ondanks hun zeer bescheiden afmetingen een prima geluid weer te geven. Vooral transienten zijn heel snel en dragen bij een heel rijk gedetailleerd beeld. Wanneer de 50Hz grens van de Firebird niet voldoende is, kan de met een 30cm woofer uitgevoerde Booster het laag komen versterken. Het grote voordeel van een hoorn of in dit geval flens bij een subwoofer is de grote mate van concentratie van het geluid. Storende kamerinvloeden zijn hiermee een stuk minder.
|
|
|
|
|
|
Vrij denken in Japan gebeurt onder meer door Furutech. Zij presenteren hun nieuwe DeMag bijna-alles demagnetiseerder. Net als de al bekende RD2 optische schijf demagnetiseerder wekt de DeMag met een draaiende magneet onder het oppervlak. Met het grotere oppervlak van de DeMag zijn nu ook opgerolde kabels te demagnetiseren. En dat is nog niet alles. Volgens Furutech bevat ook het vinyl van langspeelplaten in de gebruikte kleurstoffen magnetische elementen. Deze kleine gemagnetiseerde deeltjes schijnen een invloed op het geluid te kunnen hebben. Een behandeling op de DeMag zou verbetering brengen.
|
|
|
|
|
|
Nog meer Frans denken is te zien en horen bij Cabasse. We kennen als de dual-concentric techniek die onder meer Tannoy gebruikt om een puntbron te verwezenlijken. Daarnaast is er Cabasse met een tri-concentric zoals de Atlantis. Nu gaat Cabasse nog een stapje verder door wel vier luidsprekers te concentreren in iets dat quad-concentric zou kunnen heten. In de La Sphere zijn vier weergevers in elkaar gebouwd en vormen zo een 4-weg puntbron. Het resultaat is een unieke ruimtelijke coherentie over het hele muziekspectrum dat zich vertaalt in een hele grote mate van levensechtheid. Vooral solo-instrumenten zijn nu niet meer ruimtelijk uit elkaar getrokken.
|
|
|
|
|
|
|
Duitsland heeft iets met hoornweergevers en volgens ons terecht. De dynamische kwaliteiten van hoorns en dan vooral sferische hoorns zijn heel apart. Merken als Martion en A Cappella zijn naast Avantgarde de meest bekende leveranciers en allemaal Duits. De laatste heeft de reeks hoorns fors uitgebreid en toont deze als eerste op High End. Van de kleinste Duo tot de grootste Trio zijn de weergevers nu leverbaar met diverse oplossingen voor de laagweergave. Dit is altijd een probleem bij hoornweergevers.
|
|
|
|
|
|
|
Een bashoorn die net zo snel is als de rest van de luidspreker, moet een enorme afmeting hebben. Om toch met een conventionele weergever de snelheid van een bashoorn te bereiken is er veel oppervlakte nodig en een snelle versterking. Deze zijn nu leverbaar voor de Uno en de Duo serie. Uiteraard kan ook de Trio een dergelijke subwoofer gebruiken. De Duo gaat nog een stap verder door ook een met een kleine hoorn uitgevoerde subwoofer te gebruiken in de Duo Mezzo.
|
|
|
|
|
|
|
Het bezoek aan High End 2006 is een heel plezierige ervaring. De kwaliteit van het getoonde waarvan hierboven slechts een glimp is weergegeven is buitengewoon. Leveranciers zijn bijzonder vriendelijk en willen graag alles uitleggen. Het publiek is goed voorbereid, zeer waarschijnlijk door de Duitse bladen die veel aandacht aan de beurs besteedden, en ruim aanwezig. En dan het MOC dat een heel plezierige ambiance heeft met zijn licht en ruimte. Een tripje zeker waard!
|
|
