 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
|
 |
|
 |
|
|
|
 |
Bart Oosterhoorn
|
 |
|
|
|
 |
21st Amsterdam Fantastic Film Festival 9 t/m 15 juni 2005
|
 |
|
|
|
 |
Toen de 21ste editie van het Amsterdam Fantastic Film Festival (AFFF) zijn deuren sloot, waren er 14.000 bezoekers geteld. Daarmee nestelt het AFFF zich op een comfortabele vijfde plaats in de Nederlandse filmfestivaltop en is het zijn lange jeugd als ‘Weekend of Terror’ definitief ontgroeid. Dat geldt niet alleen voor de omvang, want het festival neemt zijn taak als pleitbezorger van de fantastische film zeer serieus. Het programma bestond dit jaar, naast zo’n vijfentwintig premières uit dertien landen, uit een themaprogramma over taboedoorbrekende films en een drietal bijprogramma’s gewijd aan respectievelijk Japanse ‘anime’, animatiepionier Ray Harryhausen en Spaanse horrorlegende Paul Naschy.
|
 |
|
|
|
|
 |
En dan was er nog allerlei strooigoed in de vorm van korte filmblokken, een symposium, een ‘masterclass’, een nachtelijke marathon en een kinderprogramma.
|
 |
|
|
|
 |
Het AFFF opende met de vertoning van ‘Night Watch’ van de Rus Timur Mekmambetov. De hooggespannen verwachtingen kon dit episch avontuur, in het thuisland een enorme kaskraker, niet volledig waarmaken, daarvoor kraakte de film teveel uit zijn voegen van de computereffecten.
|
 |
|
|
|
|
 |
Het is een nieuw verschijnsel: relatief goedkope films die met behulp van de digitale trukendoos dusdanig volgepropt worden dat er discrepantie ontstaat tussen de digitale bravoure en de lowbudget ‘live action’. Eerder dit jaar ging het Japanse effecten-extravaganza Casshern kopje onder in soortgelijke effectensoep.
|
 |
|
|
|
 |
De publieksenquête, waarvan de winnaar de Silver Scream Award in de wacht sleept, is een goede handleiding bij het festivalbezoek: wie de tussenstand in de gaten houdt weet in de loop van de week welke films hij zeker niet mag missen én welke juist gemeden moeten worden. ‘Saw’, regiedebuut van Amerikaan James Wan, deed het bijvoorbeeld erg goed.
|
 |
|
|
|
|
 |
‘Saw’ is een ‘kleine’ film, waarvan grote delen zich afspelen in één kamer, waarin twee mannen door een onbekende sadist zijn vastgeketend. Het is een intense psychologische thriller, al breken de lange sequenties buiten de kamer de opgebouwde spanning.
|
 |
|
|
|
 |
Een van de beste films van het hoofdprogramma bleek ‘The Machinist’. Regisseur Brad Anderson vond voor dit project in Amerika geen geld en week uit naar het Spaanse Filmax. Het is knap hoe met simpele middelen de schijn van een Amerikaanse setting wordt opgehouden (de film werd geheel opgenomen in Barcelona), maar de show wordt gestolen door hoofdrolspeler Christian Bale. De acteur viel voor deze rol dertig kilo af en is letterlijk vel over been. Dat mag met acteren weinig te maken hebben, het levert toch een belangrijke bijdrage aan de geloofwaardigheid van de ‘waking nightmare’ waarin deze bankwerker met chronische slaapproblemen ronddoolt. Dat Bale inmiddels weer op zijn oude gewicht zit, kan men nu in de bioscoop zien: hij speelt - ongelofelijk, maar waar - de titelrol in ‘Batman Begins’.
|
 |
|
|
|
|
 |
Japanse ‘anime’ zijn inmiddels niet meer weg te denken uit het fantastische filmaanbod en ook dit jaar scoorden de bijdragen hoog. Katsuhiro Otomo’s langverwachte ‘Steamboy’ bereikt niet de apocalyptische hoogtepunten van zijn beroemde ‘Akira’, maar het verhaal dat zich geheel afspeelt in achttiende-eeuws Engeland heeft de vaart van een Steven Spielberg-productie. ‘Steamboy’ werd tegelijkertijd met de festivalvertoning op dvd uitgebracht in Sony’s Anime Essentials-reeks.
|
 |
|
|
|
|
 |
Uiteindelijk ging de publieksprijs naar de traditiegetrouw geprogrammeerde verrassingsfilm, ‘Kung Fu Hustle’. Hong Kong-regisseur/scenarist/acteur Stephen Chow levert andermaal een volkomen uitzinnige, maar zeer geslaagde mix van ‘martial arts’, slapstick en romantische komedie. De subtiel verwerkte computereffecten en de knap toegevoegde karaktertrekjes die de absurde personages toch diepgang geven zijn aspecten waar vele andere op het AFFF vertegenwoordigde filmmakers een voorbeeld aan kunnen nemen.
|
 |
|
|
|
|
 |
Over de nachtelijke ‘splatter’-marathon The Night of kunnen we kort zijn, want de bezetting was dit keer beneden de maat. Het is weliswaar een bijna onmogelijke opgaaf om aan de wel zéér strikte eisen van het puberpubliek (bloed, humor en blote tieten) tegemoet te komen, maar als eerste titel een niet-ondertitelde print (van ‘Shallow Ground’) inzetten is gewoonweg niet slim.
|
 |
|
|
|
|
 |
Het zeer ‘vocale’ publiek maakt het al moeilijk genoeg om het getoonde te kunnen volgen. Aan de andere kant van het fantastische filmspectrum vonden wij enkele films van animatiepionier Ray Harryhausen. ‘Jason And The Argonauts’ en de ‘Sinbad’-avonturen: het is klassiek zaterdagmiddagamusement, vol ouderwets geanimeerde mythische poppenmonsters. De 84-jarige Harryhausen was persoonlijk aanwezig om een Lifetime Achievement Award in ontvangst te nemen en gaf - voor een bomvolle zaal - ook nog een ‘masterclass’.
|
 |
|
|
|
 |
Dat de oudjes het nog prima doen bewees later in de week ook ‘Spaanse weerwolf’ Paul Naschy (71), wiens zeer omvangrijk oeuvre weliswaar veel vergeetbare titels omvat, maar die toch geroemd kan worden als onvermoeibaar advocaat van de Spaanse horrorfilm. In het themaprogramma ‘How Far Can Too Far Go’ waren zeer uiteenlopende titels verenigd, met als bindend element hun schokkend vermogen.
|
 |
|
|
|
|
 |
Een ‘mixed bag’ dus, waarin het nog steeds wonderbaarlijke ‘Freaks’ (uit 1932 en dertig jaar verbannen in Engeland) zij-aan-zij ging met onder andere het Duitse ‘Nekromatik’ (Jörg Buttgereit, 1987) en zelfs Mel Gibson’s ‘shock-evangelism’ ‘The Passion Of The Christ’. Buttgereit, wiens film nieuwe betekenis gaf aan het woord ‘groezelig’, was zelf aanwezig, als meest onderhoudend panellid tijdens het themasymposium én als gast-dj in Paradiso.
|
 |
|
|
|
 |
Het AFFF kende de afgelopen jaren wat groeistuipen en even was het zelfs onzeker of deze 21ste editie er wel zou komen. Toezegging van structurele subsidiëring door OCW en de Gemeente Amsterdam hielp het festival met de hakken over de sloot, zij het met enkele maanden vertraging. Volgend jaar vindt de 22ste editie weer gewoon in april plaats. En da’s niet eens zo lang wachten.
|
 |