 |
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
Hans Beekhuyzen
|
|
|
|
|
|
Over de hele wereld zijn er bedrijven die wetenschappelijk onderzoek doen maar in de wereld van audio en video zijn dat er maar een handvol. En een daarvan staat in Eindhoven en onlangs was er weer een presentatie voor de pers.
|
|
|
|
|
|
In juli was de internationale pers te gast op de High Tech Campus (HTC) van Philips. Dit gigantische terrein aan de rand van Eindhoven bevat de onderzoekslaboratoria van Philips, maar ook van andere bedrijven. Philips levert heel veel basistechnologie aan derden en ook die bedrijven hebben soms vestigingen op de HTC. Philips’ visie is dat de HTC een broeinest van technologie en kennis moet zijn en wetenschappers en onderzoekers elkaar moeten inspireren.
|
|
|
|
|
|
Vergeleken met tien jaar geleden, toen het HTC nog NatLab heette, zie je er veel meer jonge mensen lopen. Studenten van universiteiten en hogescholen van over de hele wereld lopen er stage. Een prima manier om toekomstig personeel te scouten. En je vindt er niet alleen ‘mad professors met soldeerbouten’, ‘geeks’ en ‘whizzkids’ – scheldwoorden, bedacht door mensen die niet slim genoeg zijn om te snappen wat die heren en dames doen – maar ook psychologen, gedragsdeskundigen etcetera. Overigens hadden we op die dagen slechts toegang tot een beperkt deel van de HTC; je hoeft als journalist niet alles te weten, moet Philips gedacht hebben.
|
|
|
|
|
|
Vindingen voor de huiskamer worden niet zomaar in de markt gezet maar worden uitgebreid getest in een woonomgeving. Hiervoor is het HomeLab opgezet, een soort van ‘huis van de nabije toekomst’. Daar worden toekomstige producten in de praktijk uitgeprobeerd met behulp van steeds weer nieuwe testpersonen. In de huiskamer maken we kennis met een stemgestuurd systeem voor geluid en beeld.
|
|
|
|
|
|
|
Het doel van dit systeem is de afstandsbedieningen overbodig maken maar op dit moment vind ik een afstandsbediening nog te prefereren. Je moet het systeem op een bepaalde manier met een bepaalde zinsbouw een opdracht geven. Niet erg voor een onderzoekssysteem natuurlijk, maar we zijn er dus nog niet.
|
|
|
|
|
|
Ook het iCat-onderzoek kan me niet bekoren. Hier is het technisch uitziend communicatieapparaat vervangen door een kinderlijk vormgegeven kat (neem ik aan). Die kat kan primaire emoties tonen doordat ogen en mond kunnen bewegen. Nogmaals, prima dat dit soort onderzoek wordt gedaan, maar aan mij is het niet besteed. Mijn geluids- en beeldinstallatie behoort geen emoties te hebben, die moet gewoon doen wat ik wil. Veel interessanter is de veelzijdige sfeerverlichting die niet alleen qua intensiteit maar ook qua kleur kan veranderen. We kennen dat al van de Ambi Light ‘flat panel’ tv’s van Philips, waarbij lampen achterin het paneel licht uitstraalt dat aansluit bij het tv-programma. Ook daarvan dacht ik dat het aan mij niet besteed zou zijn, maar ik ben daar tijdens mijn bezoek aan de HTC van teruggekomen. Het maakt het kijken naar tv een stuk rustiger. En eigenlijk had ik dat wel kunnen weten, want ik heb zelf al jaren een TL-balk, kleur 33, op de grond achter mijn tv-meubel liggen om het contrast met de achtergrond te verkleinen.
|
|
|
|
|
|
Het is natuurlijk nog mooier als dat licht aansluit bij de kleur op het scherm want dan is het contrast nog lager. En nog even bij het licht blijvend, de badkamer was voorzien van een intelligent lichtsysteem dat weet hoe laat het is. Als je ’s nachts even een glas water wilt gaan drinken, dan wordt het licht aangeschakeld op een relatief laag niveau, zodat je niet verblind wordt. Datzelfde gebeurt ’s morgens, maar dan wordt het niveau langzaam opgevoerd om je zo aan de dag te laten wennen. Weer minder vind ik de spiegels met daarachter LCD-panelen die beurskoersen, televisiebeelden of andere info door de spiegel heen kunnen laten zien. Een gewichtssensor op de vloer meet hoeveel je weegt en op de spiegel kun je je gewichtsverloop in een grafiek zien. Je zou bijna niet meer opstaan! Maar dit product is al op de markt en schijnt erg goed te verkopen. Nou ja, dat doen gouden kranen ook.
|
|
|
|
|
|
Helemaal triest was het kussen in de kinderkamer. Daarin was een soort van flexibele print met LED’s aangebracht die patronen kon weergeven. Ja, een boodschap was ook mogelijk: “Priscilla, denk je aan je huiswerk.” Eenzelfde module was achterin een rugzak gemonteerd en dat is natuurlijk wel handig. Iedereen die kinderen in de pubertijd heeft (gehad) weet dat die altijd zonder licht op de fiets zitten.
|
|
|
|
|
|
|
Een flitsende vertoning achterop de rugzak zal dan wel niet legaal zijn, het laat wel zien waar je kind zich bevindt.
|
|
|
|
|
|
Drie jaar geleden liet Philips al zien bezig te zijn met diepteweergave via een tv. In tegenstelling tot bestaande systemen hoeft de kijker hierbij geen brilletje met een groen en een rood glas of met polarisatiefilters op. Toen al kon je zien dat 3D-tv potentie had, maar nu kun je gewoon vaststellen dat het werkt. In de basis is het ook heel eenvoudig. Iedereen kent nog wel die toverplaatjes van vroeger waarop een beweging plaatsvond als je het heen en weer bewoog. Dit werd bereikt door piramidevormige lensjes aan te brengen op een dubbel plaatje.
|
|
|
|
|
|
|
Onder de ene hoek zag je het ene plaatje en onder een andere hoek het andere. 3D-tv werkt op een vergelijkbare wijze. We zien diepte doordat het ene oog een horizontaal iets verschoven beeld ontvangt ten opzichte van het andere oog. Bij 3D-tv, zoals dat door Philips is ontwikkeld, is er voor een lcd-paneel een plaat met heel kleine lenticulaire lensjes aangebracht, voor elke pixel een lensje. De vorm van die lensjes zorgt ervoor dat de ene pixel door het ene oog en de daarnaast gelegen pixel door het andere oog wordt gezien. Je hoeft nu alleen nog maar het ene plaatje op de oneven en het andere plaatje op de even pixels te vertonen en je ziet diepte.
|
|
|
|
|
|
Dat het net allemaal iets ingewikkelder is, mag duidelijk zijn, maar in de basis werkt het zo.
Met de fabricage van een 3D-tv ben je er nog niet, want er is natuurlijk nog geen bronmateriaal in 3D. Helemaal waar is dit niet, want veel ‘games’ worden al met programma’s gemaakt die met diepteinformatie werken, zoals Maya en Shake. Philips levert al plug-in’s voor deze programma’s zodat de spelletjesmakers ze voor 3D op de pc geschikt kunnen maken. Ook voor de medische wereld is er al een toepassing want de moderne scan-apparatuur bouwt in een computer een driedimensionaal beeld op van het lichaam van een patiënt. Dat is dus relatief makkelijk op de nieuwe 3D-schermen weer te geven. En de medische wereld schijnt – begrijpelijkerwijs – enthousiast te zijn.
|
|
|
|
|
|
Voor bestaande tv-programma’s heeft Philips echter een rekenmodel bedacht waarmee diepte-informatie kan worden herwonnen. Ik heb drie jaar geleden een demo van een beginstadium gezien en dat was genoeg om te snappen wat er mogelijk zou kunnen zijn. Het feit dat er dit keer niet mee werd gedemonstreerd zou kunnen betekenen dat men er ‘bijna is’.
|
|
|
|
|
|
|
In dat stadium is het uiterst gevaarlijk om het aan de pers te laten zien omdat die vooral let op de dingen die fout gaan. Maar de Philips-man die de demo deed, stelde dat het op korte termijn in een enkele chip te verwezenlijken is. Overigens was op een andere plek een totaal andere toepassing van dezelfde lenstechnologie te zien: voor de auto heeft men een beeldscherm ontwikkeld waarop de bestuurder het navigatieprogramma ziet terwijl de passagier rechts naar tv kan kijken. Op hetzelfde beeldscherm dus.
|
|
|
|
|
|
Om nog even bij 3D te blijven, speciaal voor digitale radio ontwikkelt men een coderingssysteem dat met nauwelijks meer dataruimte 5.1 surround door een mono of stereo transmissiekanaal kan sturen. Men denkt op de eerste plaats aan digitale radio, maar ook aan ontvangst op een GSM (3GGP). Het syteem is compatibel met bestaande weergavesystemen en kan dus zo toegepast worden.
|
|
|
|
|
|
|
Het werkt als volgt: een 5.1 signaal gaat een ‘encoder’ in die analyseert hoe het signaal ruimtelijk is opgebouwd. Vervolgens wordt er een ‘downmix’ gemaakt naar stereo (of mono) en wordt er een databestandje aan vastgeknoopt dat de ruimtelijke informatie bevat. Dit bestandje heeft ongeveer 10% van de grootte van de stereo ‘downmix’. Vervolgens kan dit naar de luisteraar worden gestuurd. Luistert die in stereo, dan wordt gewoon de stereo-mix weergegeven en wordt het bestandje met de ruimtelijke informatie genegeerd. Beschikt die echter over een surround set, dan wordt met behulp van de meegestuurde ruimtelijke informatie het surroundgeluid gereconstrueerd uit het stereosignaal.
|
|
|
|
|
|
Hoe het precies werkt, snap ik niet en men heeft het me ook niet kunnen uitleggen. Dat het werkt, is duidelijk want het werd gedemonstreerd. Hoe goed het is, kon ik bij die demonstratie niet bepalen. Men ziet vooral digitale radiostations als toekomstige ‘outlets’ en daar is bandbreedte erg schaars. In plaats van uitzenden op 384 kbps zendt men liever drie programma’s uit op 128 kbps, want dan kan je drie keer zoveel commercials verkopen. En dat is bij normale MPEG-surround het geval. Met deze techniek hoef je maar één programma op de tien in te leveren terwijl je dan wel in surround uitzendt. Omdat de ontwikkeling zich richt op deze markt, was het bronsignaal waarmee gedemonstreerd werd, een zwaar gecomprimeerd radioprogramma. Het is dus moeilijk een goed oordeel over de klank te geven ondanks de vijf grote B&W’s.
|
|
|
|
|
|
Onder deze naam heeft Philips een uniek subwoofer-systeem ontwikkeld. Luidsprekers in het algemeen en woofer in het bijzonder hebben een erg laag rendement, doorgaans niet meer dan een paar procent. De rest van de energie (stroom die de versterker levert) wordt omgezet in warmte. Hierdoor zijn subwoofers altijd groot en zwaar. Nu is elke luidspreker – dus ook een subwoofer – veel efficiënter op zijn resonantiefrequentie.
|
|
|
|
|
|
|
Tot nu toe onderdrukte men deze resonantiepiek, zodat die verzwakt werd tot het niveau van de rest van het spectrum.
|
|
|
|
|
|
Bij de BaryBass gebeurt dat juist niet. Daar wordt die resonantiefrequentie juist gebruikt omdat die tot 10 keer efficiënter is. Het laagfrequente audio dat door de woofer moet worden weergegeven wordt eenvoudigweg op die frequentie gemoduleerd. Hierdoor ontstaat weliswaar natuurkundig niet dezelfde laagenergie als bij een ‘echte’ subwoofer, maar ons gehoor interpreteert het wel als zodanig. Dit fenomeen is al veel langer bekend in de psycho-akoestiek en we worden er ook frequent mee geconfronteerd (al beseffen we dat niet altijd). Luister maar eens naar een contrabas via een telefoonlijn. Je hoort nog steeds een contrabas, ook al wordt er onder de 300 Hz niets doorgegeven door een telefoon. Wat je natuurlijk mist is de laagenergie, maar het werkt veel beter dan je op het eerste gezicht zou denken. Philips ziet de toepassingen vooral in ‘flat panel’ tv’s, waar geen plaats is voor een grote woofer, in draagbare radio’s en in auto’s. In het laatste geval is het ook nog eens een voordeel dat de BaryBass woofer weinig weegt; dat is minder gevaarlijk bij een ongeluk, het verbetert de vermogen/gewichtverhouding en kan gunstig uitpakken voor het belastingtarief.
|
|
|
|
|
|
Ik had het systeem al eerder gezien (zie http://www.aes-section.nl/project 164/terugblik164.html), maar men had nu een nieuwe woofer ontwikkeld waarbij de spoel stationair is en de magneet aan de conus is bevestigd. Dat is mogelijk omdat de magneet nog niet de helft van de afmeting van een Asperine heeft. Het mag duidelijk zijn dat een stationaire spoel makkelijker te monteren is. Al met al is het een zeer interessante ontwikkeling die vooral op de massamarkt is gericht. Voor de betere geluidssystemen in de huiskamer is dit systeem (nog?) niet geschikt en ook niet bedoeld.
|
|
|
|
|
|
Wie wel eens naar video op een gsm heeft gekeken, weet dat de beeldkwaliteit bepaald niet hoog is. Dit wordt bepaald door de beschikbare bandbreedte, doorgaans niet meer dan een paar honderd kilobit per seconde. Mobile Pixel Plus is een algoritme – technisch overigens geheel anders dan Pixel Plus van de grote tv’s – dat zowel de resolutie als de beeldfrequentie verhoogt. Er werd verder niet ingegaan op de werking, maar dat zou ook wel eens veel te technisch kunnen zijn.
|
|
|
|
|
|
|
Philips levert het algoritme zowel in software als ‘on-chip’ en het zal voor het eerst in producten te zien zijn op de 3GSM beurs in Barcelona volgend jaar. Het is dan wel haast zeker te vinden in GSM telefoons van andere merken waaraan Philips de technologie dispenseert. Het enige dat ik er over kan zeggen is dat de beeldkwaliteit drastisch veel beter wordt door meer beeldpunten en meer beelden per seconde.
|
|
|
|
|
|
Ook als OEM-fabrikant, dus als bouwstenenleverancier voor andere fabrikanten, heeft Philips een platform ontwikkeld voor een ‘portable’ audio- en videospeler onder de naam Nexperia. Naast MP3 worden DivX, MPEG-2, MPEG-4, AVC/H.264, Windows Media 9, AAC en JPG ondersteund en er is ruimte voor nog meer standaards. Windows Media Video en DivX bestanden met digital rights management (DRM) worden ook ondersteund, AAC met iTunes Music Store (nog) niet, maar dat komt waarschijnlijk omdat Apple die standaard niet vrij wil geven. Er is support voor een harddisk en diverse geheugenkaartjes en het beeldscherm is een 3,5 inch QVGA TFT display. Het is zelfs mogelijk via een externe display HDTV (zowel 720p als 1080i) weer te geven. Het ontwerp is van Philips Semiconductors en het dan ook mogelijk dat niet de CE-tak van Philips maar anderen op basis van dit platform spelers op de markt brengen.
|
|
|
|
|
|
De komst van platte tv’s wordt door velen toegejuicht, vooral diegenen die de grote beeldbuis in de kamer een doorn in het oog vinden. Toch blijft het een feit dat de beste traditionele beeldbuis-tv’s altijd nog een beter beeld geven dan de plasma- en LCD-tv’s. Is de bron van uitstekende kwaliteit, dan valt het verschil nog niet zo op (hoewel het er wel is) maar wanneer de bron – bijvoorbeeld een matige kabel – kwalitatief minder is, dan is het beeld op de platte tv-s duidelijk minder.
|
|
|
|
|
|
|
Dat komt omdat beeldprocessing met ruis in het beeld niet goed kan gaan. Daarnaast is de contrastomvang van de platte schermen altijd lager. Philips is – net zoals bijvoorbeeld Sony - al jaren bezig met digitale processing. Bij Sony heet het Wega Engine en bij Philips Pixel Plus. We zijn ondertussen aangeland bij Pixel Plus 2 HD waarbij zowel SD (standaard definitie) als HD (hoge definitie) televisie opgepoetst kan worden. Was het tot nu toe nog lastig snel horizontaal bewegende objecten goed weer te geven, de huidige versie van Pixel Plus doet dat bijna geheel zonder artefacten. Daarnaast heeft Philips een systeem dat de beeldinhoud analyseert en de ‘backlight’ van LCD-tv’s dimt wanneer de beeldinhoud veel donkere delen bevat. Hoewel dit natuurlijk technisch het contrast niet verhoogt, geeft het wel de beleving van een hoger contrast.
|
|
|
|
|
|
Heel leuk -op productniveau- is de mediaspeler met ingebouwde harde schijf die via een draadloos netwerk ook andere afspeel-units kan voeden met muziek. Er kan in principe op ieder aangesloten afspeelstation een ander muziekstuk worden weergegeven maar het is ook mogelijk alle weergave apparaten dezelfde muziek te laten weergeven. Omdat alles met uPnP en WiFi werkt, kunnen ook andere producten als de Streamiums en gewone pc’s worden gebruikt voor weergave.
|
|
|
|
|
|
|
Ook opmerkelijk was de nieuwe Pronto, de universele afstandsbediening. Deze heeft nu heel veel codes voor heel veel merken zelf aan boord en programmeert zichzelf door de gebruiker vragen te stellen over zijn installatie. Daarnaast is de nieuwe Pronto voorzien van een groot kleurenscherm en Wifi, zodat je muziek vanaf een uPnP server kunt weergeven via de Pronto.
|
|
|
|
|
|
|
Op het Blu-ray front meldde Philips dat TDK een krasvrije beschermlaag heeft ontwikkeld waardoor het systeem meer dan voldoende robuust is geworden voor de huiskamer.
|
|
|
|
|
|
|
Want door de veel kortere golflengte van de blauwe laser ligt de informatiedrager slechts 0,1 mm ‘diep’ in het substraat. Bij de cd is dat 1,2 mm en bij dvd 0,6 mm. Kun je bij een cd een gekraste leeskant nog met polijstpasta weer glad maken, met een Blue Ray disk zit je zo in de informatiedrager. Philips komt begin volgend jaar met branders voor Blu-ray en wat later komen de huiskamerspelers.
|
|
|
|
|
|
Vi-fi is anderhalve dag de gast geweest van Philips. Toegegeven, de presentaties van de elektrische tandenborstel en het scheerapparaat hebben we niet meegemaakt, maar dat was bij elkaar een uurtje dat we in de zon hebben gezeten.
Ik blijf het uniek vinden dat er voor deze tak van industrie nog steeds een Nederlands bedrijf is dat een hoofdrol speelt. We hebben geen vliegtuigbouw meer, Hoogovens is niet meer Nederlands, DAF is Amerikaans en Shell is ook niet langer Koninklijke Shell. Het is dan ook prettig te zien dat in de laatste tien jaar Philips NatLab is omgevormd tot High Tech Campus want die sluit duidelijk beter aan bij de huidige marktsituatie.
|
|
|
|
|
|
www.hightechcampus.nl
|
|
