 |
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
Henk Peters
|
|
|
|
|
|
De beste upgrade voor uw televisie.
|
|
|
|
|
|
U heeft net die dure platte televisie of projector gekocht. Hij staat thuis en u haalt hem uit de doos. U sluit uw dvd-speler aan en begint de eerste dvd te kijken. Wat gek, het beeld is heel anders dan u verwacht had.
|
|
|
|
|
|
|
Wat hard, net alsof er vervorming aan de randen van de verschillende weergegeven personen en voorwerpen te zien is, ook is het beeld ontzettend helder en mist u toch wel veel detail in de donkere passages. Ook lijkt bij voetbalwedstrijden de hele grasmat te bewegen. Wat is er aan de hand? U pakt de handleiding erbij en leest dat u met de schuifjes voor kleur, helderheid en contract moet proberen natuurlijke huidkleuren te krijgen. U doet uw best, maar het lukt niet echt goed. Dat dit niet lukt, ligt niet aan u, ook niet aan de kwaliteit van uw televisie. Het is een bekend probleem en er is gelukkig wat aan te doen.
|
|
|
|
|
|
Uw televisie staat verkeerd afgeregeld. In de winkel staan tv’s boven elkaar en naast elkaar in lange rijen. De verlichting in dit soort winkels is bijna altijd van het TL-type. Om haar toestellen in deze bizarre omstandigheden te laten opvallen, regelt de fabrikant haar toestellen zo af dat ze tegen al die TL-verlichting op kunnen. Dat uw huiskamer heel anders verlicht is, is helaas uw probleem...
|
|
|
|
|
|
Om in de winkel te presteren staan contrast en helderheid meestal maximaal afgeregeld. Dit is nog slecht voor uw tv ook. Het beeld heeft vaak te felle kleuren en vaak een opvallende blauwzweem wat duidt op een veel te hoge kleurtemperatuur en niet goed in verhouding zijnde kleuren. Ook staat de ‘sharpness’ vaak te hoog en zijn diverse digitale ‘beeldverbeter’-opties ingeschakeld waardoor het scherm vaak zo hard moet 'rekenen' voor al die 'verbetering' dat het niet meer voldoende 'processing power' heeft om bewegend beeld soepel en scherp over uw scherm te laten glijden.
|
|
|
|
|
|
Wanneer je bij 10 vrienden tv kijkt, merk je al snel op dat ze alle 10 hun toestel anders afgeregeld hebben. De één vindt wat minder verzadigde kleuren mooier en de ander wil een wat helderder beeld. Nou zijn smaken natuurlijk verschillend, maar bij de afregeling van een beeldweergever eigenlijk in het geheel niet aan de orde. Al het bronmateriaal, of het nou dvd of televisie is, wordt afgestemd op een zeer precies bepaalde norm. Bij ons is dat PAL en in de Verenigde Staten NTSC en dan is er ook nog HDTV. Om de speelfilm of televisie-uitzending dus zo te bekijken als hij bedoeld is, moet ons televisietoestel of onze projector op deze norm(en) zijn afgeregeld.
|
|
|
|
|
|
Televisies zijn er in veel kwaliteiten en formaten. Een ding hebben ze echter allemaal gemeen: hun verkeerde fabrieksafregeling. De oorzaak daarvan ligt dus in de omstandigheden in de winkel. Het juist instellen moet u zelf doen (een betere dealer doet het voor u). Er zijn grofweg drie manieren om uw televisietoestel in te stellen.
|
|
|
|
|
|
|
De eerste en minst nauwkeurige is met het testbeeld op uw televisie. Dit is de minst nauwkeurige omdat het testbeeld en dus uw instelling afhankelijk is van de kwaliteit van de uitzending. Verder houdt een dergelijke manier van afregelen geen rekening met de eigenaardigheden die uw dvd-speler misschien vertoont. Hier hoeft u niet meteen van te schrikken. Net zoals iedere cd-speler anders klinkt, heeft ook een dvd-speler een eigen karakter. Bij het afregelen kunt u hier maar het beste rekening mee houden en dus een dvd gebruiken. De tweede en betere manier is dan ook het gebruik van een test-dvd (onder meer van Joe Kane).
|
|
|
|
|
|
De derde manier, en dit is met afstand de beste manier, is om een gekwalificeerd iemand het afregelen te laten doen. U denkt nu misschien aan uw dealer en wanneer dit een goede dealer is, is die gedachte terecht. Hij zal met een afregel-dvd de televisie bij u thuis afregelen. Het type gekwalificeerdheid waar ik op doel gaat echter een stuk verder, ik ken dan ook weinig dealers die dit voor u kunnen doen (een complete lijst vindt u hier ), want waar ik op doel is een ISF-gecertificeerde kalibratie van uw televisie.
|
|
|
|
|
|
De ISF, de Imaging Science Foundation is een stichting die opleidingen op dit terrein verzorgt. De kalibraties van tv's en beamers zijn één van de terreinen waarop de ISF zich bezighoudt. ISF gecertificeerde dealers proberen uw televisie of projector zo dicht mogelijk bij de referentie te krijgen. Ze halen het maximale uit uw televisietoestel en laten u van film genieten zoals de regisseur het bedoeld heeft.
|
|
|
|
|
|
|
De eerste ISF-gecertificeerde 'kalibrator' kent u uit Vi-fi. Het is video-auteur Frank Doorhof. Inmiddels is hij niet meer de enige in Nederland en België en kunt u bij meer adressen terecht. Let u er wel op dat men ook meetapparatuur heeft. Voor een goede kalibratie is deze noodzakelijk. Of men dit heeft kunt u op de website van de ISF zien.
|
|
|
|
|
|
Hoe gaat zo'n kalibratie in zijn werk. Om het dicht bij huis te houden heb ik Frank (ITC Home Theater ) daarom thuis bij mij uitgenodigd. Omdat Franks bedrijf in Emmeloord gevestigd is, wacht hij eerst even tot hij een aantal klanten in een bepaalde regio heeft, alvorens naar die regio af te reizen. Ik moest dus twee weken wachten op een bezoek. Frank had echter wel van tevoren gevraagd welk televisietoestel ik precies had. ITC Home Theater moet namelijk weten hoe in het servicemenu van je televisie te komen en mogelijk heeft een bepaalde tv ook model- of merkspecifieke eigenaardigheden. Het is beter om daar niet pas bij u thuis achter te komen...
|
|
|
|
|
|
Toen Frank bij mij kwam, had hij een laptop, een aantal test-dvd’s en een ‘color analyzer’ bij zich. De tv ging aan en in het half uur dat het toestel nodig heeft om op temperatuur te komen, legde Frank mij uit wat hij ging doen. Een deel van de kalibratie, vindt plaats met afregel-dvd’s. In principe kun je dit deel dus zelf doen, maar Frank is een stuk getrainder wat een net iets beter resultaat oplevert. Wat je echter niet zelf kunt, is het afstellen van de grijswaarden. Hiervoor is de ‘color analyzer’, een soort zuignap die je op de buis plakt en die de aard van de lichtopbrengst meet, noodzakelijk. Alle instellingen worden overigens in het servicemenu opgeslagen. Uw tv houdt ze dus vast als standaardinstellingen.
|
|
|
|
|
|
Met de ‘color analyzer’ stelt Frank de grijswaarden ('grayscale') af. Deze zijn zo belangrijk omdat alle andere instellingen ervan afhankelijk zijn.
|
|
|
|
|
|
|
Grijs bestaat in de videowereld namelijk uit een bepaalde mengverhouding van rood, groen en blauw. Grijsnuances worden bereikt door een verschillende lichtintensiteit. Een juist kleurenbeeld is dus onmogelijk zonder juiste grijswaarden (wie hier meer over wil weten, kan op de website van ITC Home Theater en op die van de ISF kijken). Na het afstellen hiervan, doet Frank de eerder gedane instellingen van zwartniveau (helderheid), contrast en kleur nog een keer opnieuw. Wanneer hij klaar is, kijken we nog enkele dvd’s om te zien hoe het resultaat is.
|
|
|
|
|
|
Dat resultaat is ronduit verbluffend. Mijn tv blijkt nu in staat om nuances in het helderste wit en het diepste zwart tegelijkertijd weer te geven. Iets wat zonder grijswaardenafregeling onmogelijk is. Voor iedereen met een bovenmodale televisie is deze kalibratie dan ook de beste dienst die je jezelf kunt bewijzen. Het is de beste en simpelste upgrade die ik ken.
|
|
